Een gids voor het vertalen van slang

Het gebruik van slang in je content kan je content boeiender en expressiever maken, maar wat gebeurt er als je je content wilt vertalen voor een nieuw publiek?

Natuurlijk kun je slang niet zomaar ongewijzigd in je vertaalde content laten. Het zou opvallen. Je moet het ook vertalen, en deze taak kan een hindernis vormen als de slang geen direct equivalent heeft in de doeltaal. Sommige zinnen met slang zijn bijvoorbeeld niet logisch als ze rechtstreeks in een andere taal worden vertaald, of betekenen iets heel anders. Als gevolg daarvan zou je je doelpubliek onbedoeld in verwarring kunnen brengen of zelfs kunnen beledigen.

Door de jaren heen hebben experts echter vertaaltechnieken ontwikkeld die helpen om de betekenis van slang vast te leggen. We zullen een aantal van deze beproefde technieken onderzoeken, zodat je ze kunt gebruiken voor het vertalen van je slang. Maar om een eerste context te schetsen, overlopen we wat slang is en waarom je slang in je content zou moeten vertalen.

Wat is slang?

Slang staat voor informele taal die specifieke groepen of subculturen gebruiken om bepaalde concepten uit te drukken. Slangwoorden en -uitdrukkingen kunnen sterk variëren tussen verschillende landen, regio's en culturen. Voorbeelden zijn:

• 'Barbie': hoewel je dit woord misschien kent als de naam van de populaire pop van speelgoedfabrikant Mattel, is het in Australië ook slang voor het woord "barbecue". Dus geen paniek als je een Australiër hoort zeggen: 'Let's fire up the barbie'. Ze hebben het waarschijnlijk over het aansteken van een barbecuerooster in plaats van het in brand steken van een pop!

• 'I'm dead': een populaire uitdrukking onder Generatie Z personen waarbij de spreker bedoelt dat ze iets zo grappig vinden dat ze doodgaan van het lachen.

Hoe vaker mensen slang spreken of schrijven (zoals in sms'jes of blogberichten), hoe meer het geïntegreerd raakt in de taal die in die cultuur wordt gebruikt. Het slang kan zelfs zo algemeen gebruikt worden dat het een plek in het woordenboek verdient!

Neem bijvoorbeeld het Engelse woord 'sus'. Het is een nieuw woord gevormd door het bestaande woord 'suspicious' (verdacht) af te korten en het is officieel erkend als straattaal op de website Dictionary.com:

Kun jij andere slang in jouw taal bedenken, of ze nu in het woordenboek staan of niet? Waarschijnlijk wel!

Waarom zou je slang vertalen?

Het vertalen van slang is een belangrijk aspect van contentlokalisatie - met andere woorden, het aanpassen van inhoud aan de lokale cultuur en context van het doelpubliek. Lokalisatie van contant kan onder andere inhouden dat culturele uitdrukkingen en slang die door het doelpubliek worden gebruikt, in de content worden ingevoegd, zodat deze authentiek lokaal overkomt.

Hieronder volgt een korte video over contentlokalisatie:

Maar als de content die wordt gelokaliseerd slang bevat, moet dit slang worden vertaald om de bedoelde betekenis van de content tot zijn recht te laten komen. Anders kunnen sommige concepten die de content probeert uit te drukken verloren gaan.

Het vertalen van slang kan echter een uitdaging vormen. Als je slangtermen en -uitdrukkingen letterlijk zou vertalen naar de doeltaal, net zoals je zou doen voor gebruikelijke content, zou je kunnen merken dat de vertaling een compleet andere betekenis heeft.

Ter illustratie een voorbeeld uit de Engelstalige film Clueless uit 1995. In de film ziet een van de personages, Lawrence, het kaalgeschoren hoofd van zijn vriend Murray en zegt dan: 'It's the bomb!'.

In deze context gebruikt Lawrence 'the bomb' als een Engelse slangzin voor
'cool'. (Met andere woorden, Lawrence zegt dat Murray's geschoren hoofd er cool uitziet.) Maar toen de film Zweedse ondertiteling kreeg, vertaalde de vertaler die regel in "Det är en bomb." In het Engels betekent de ondertitel letterlijk 'Het is een bom' en verwijst mogelijk naar hoe een geschoren hoofd eruit ziet als een bom, in plaats van dat het er cool uitziet.

Hoewel de alternatieve interpretatie hier toevallig werkt, roept het een andere betekenis op dan wat de slangzin bedoelde. Vandaar het belang van een nauwkeurige slangvertaling om de juiste boodschap over te brengen.

Een correcte vertaling van slang geeft je doelpubliek het signaal dat je hun taal en cultuur begrijpt, wat essentieel is voor het opbouwen van goodwill. Het voorkomt ook misverstanden of, erger nog, beledigingen wanneer je een nieuwe doelgroep voor je probeert te winnen.

Hoe vertaal je slang?

Met uitzondering van het volledig weglaten van slang uit de vertaalde tekst, gebruiken vertalers meestal een van de drie strategieën om slang te vertalen. De juiste aanpak hangt af van factoren zoals het type content dat je vertaalt, de doel- en brontalen en de specifieke slangwoorden en -zinnen die vertaald moeten worden:

1. Letterlijke vertaling

Zoals de naam al doet vermoeden, houdt een letterlijke vertaling in dat slangwoorden en -zinnen in de brontekst woord voor woord worden vertaald naar de doeltaal. Hoewel deze aanpak werkt voor bepaald jargon in specifieke taalparen, kunnen andere uitdrukkingen geen directe equivalent hebben in de doeltaal. In dergelijke gevallen kan een letterlijke vertaling ertoe leiden dat de vertaalde zinnen een andere betekenis hebben dan hun brontaal.

Neem nu de bovengenoemde Engelse slangzin 'I'm dead'. Het wordt gebruikt om uit te drukken dat de spreker iets hilarisch vindt, maar een letterlijke vertaling van deze zin in een andere taal zou ertoe kunnen leiden dat je je publiek vertelt dat je overleden bent. En dat heeft niet alleen geen zin, omdat je duidelijk nog leeft, maar het brengt ook niet de humor over die je op dit moment voelt.

2. Verzachten

Deze aanpak wordt vaak gebruikt voor slangwoorden en -zinnen die als vulgair of beledigend kunnen worden beschouwd wanneer ze worden vertaald, vanwege culturele of taalkundige verschillen in hoe gebruikers van de doeltaal de vertalingen kunnen opvatten. Vertalers verzachten zulke slangtermen meestal zodat het doelpubliek ze gepaster vindt.

In de Engelstalige strip The Punisher staat bijvoorbeeld de zin: 'I'd rather not be stuck to your crappy car(sic).' Omdat 'crappy' een mogelijk beledigende manier is om te zeggen dat iets in slechte staat is, heeft vertaler Hindi R. Ibrahim die regel vervangen door 'Aku tidak ingin terjebak di sini dalam mobil bututmu' toen hij de strip in het Bahasa Indonesia vertaalde.

In het Engels betekent die Indonesische zin 'Ik wil hier niet vastzitten in een aftandse auto'. We kunnen dus zien dat de vertaler de slangzin 'crappy' heeft verzacht door de beledigende connotatie van het woord uit de vertaling weg te laten en in plaats daarvan te focussen op de slechte staat van de auto ('bututmu').

3. Stilistische compensatie

Bij stilistische compensatie wordt de oorspronkelijke slangterm geparafraseerd met een contextueel passend woord of uitdrukking uit de doeltaal of -cultuur. Het is de meest gebruikte methode om slang te vertalen, omdat het meestal de meest getrouwe vertaling van de brontekst oplevert.

Als je bijvoorbeeld het Engelstalige boek The Catcher in the Rye van J.D. Salinger hebt gelezen, kun je je herinneren hoe Holden op een gegeven moment tegen Sunny zegt: 'I have plenty of dough'. Hier is het woord 'dough' een slang term voor geld, en Holden zegt eigenlijk tegen Sunny dat hij veel geld heeft (in tegenstelling tot het spul dat je gebruikt om te bakken).

In een Litouwse vertaling van het boek van P. Gasiulis luidt dezelfde regel "Pinigų turiu iki kaklo," of vertaald 'Ik heb geld tot aan mijn nek'. De Litouwse vertaling roept niet alleen de bedoelde betekenis op, maar geeft deze betekenis ook weer in een slanguitdrukking.

(Dat gezegd hebbende, ten minste één commentator heeft gesuggereerd dat de stilistische compensatie hier effectiever had kunnen zijn als de vertaler een Litouws-specifieke slang-zin voor 'geld', zoals 'babkės', in de vertaling had gebruikt).

Slangvertaling, eenvoudig met Weglot

Als de content van de website die je vertaalt slang bevat, verlies je een deel van de nuance als je dat slan weglaat uit de vertaalde versie. Ook zou je vertaling niet zo herkenbaar zijn voor je doelpubliek. Voor zover mogelijk raden we dus aan om je slang te vertalen met behulp van een van de drie strategieën die hierboven zijn besproken.

Onze Weglot-vertaaloplossing kan helpen bij het verzekeren van nauwkeurige en consistente vertaling in al je content, ongeacht hoe groot je site is. Met behulp van een mix van automatische vertaling en menselijke bewerking vertaalt Weglot de content van je website direct in meer dan 110 verschillende talen. In het bijzonder kun je met een ingebouwde vertaalwoordenlijst regels instellen over hoe slang termen en zinnen altijd moeten worden vertaald voor verschillende taalparen.

Alle vertalingen (zowel slang als niet-slang) worden opgeslagen in een centraal Weglot Dashboard. Van daaruit kun je interne en externe medewerkers uitnodigen om te controleren of je vertalingen de bedoelde betekenis overbrengen, en ze zo nodig verder verfijnen. Je vertalingen worden vervolgens automatisch weergegeven op je website, onder taalsubdomeinen of subdirectories. Handmatig uploaden of overzetten is niet nodig.

Probeer Weglot gratis uit op je website door je hier in te schrijven voor een 14-daagse proefversie.